بابانظر؛
روایت زندگی و ۱۴۰ ماه حضور یک رزمنده در میدان
خاطرات شفاهی شهید محمدحسن نظرنژاد ؛ مردی که زندگیاش از مبارزه پیش از انقلاب آغاز شد و پس از پیروزی انقلاب، بخش بزرگی از عمرش را در میدانهای مبارزه و دفاع گذراند. این کتاب حاصل گفتوگویی طولانی و مستقیم با اوست؛ گفتوگویی که به جای روایت از بیرون، فرصت میدهد خودِ رزمنده از تجربههایش سخن بگوید.
روایت کتاب از فعالیتها و مبارزات پیش از انقلاب آغاز میشود و بعد به سالهای پس از پیروزی انقلاب میرسد. بابانظر در سال ۱۳۵۸ برای نخستینبار راهی جبهه کردستان شد و پس از آن تا پایان جنگ در جبهه حضور داشت. در مجموع، بیش از ۱۴۰ ماه در مناطق جنگی حضور داشت؛ مدتزمانی که از او چهرهای متفاوت از یک رزمنده معمولی ساخت.
یکی از جذابیتهای کتاب، گستردگی روایتهای آن از انقلاب و دفاع مقدس است. کتاب در ۱۸ فصل تنظیم شده و خاطرات راوی از اتفاقات مختلف انقلاب، جنگ و عملیاتها را دنبال میکند؛ در پایان نیز عکسها و اسناد مرتبط با این خاطرات آمده است.
اما «بابانظر» فقط روایت عملیاتها و صحنههای جنگ نیست. در خلال خاطرات، با شخصیت و سبک زندگی مردی روبهرو میشویم که پیش از آنکه فرمانده باشد، یک پهلوان خراسانی و کشتیگیر بوده و ویژگیهایی مانند جوانمردی، شجاعت و ایثار در شخصیت او پررنگ بوده است. همین وجه شخصیتی کمک میکند کتاب از یک گزارش نظامی صرف فاصله بگیرد و به روایتی انسانی از زندگی یک رزمنده تبدیل شود.
از ویژگیهای مهم اثر، بیواسطه بودن روایتها است. مصاحبهها در قالب ویدئویی ضبط شده بودند و بعد سخنان شهید به متن تبدیل و تدوین شده است؛ بنابراین بسیاری از جزئیات و روایتهای کتاب، مستقیماً از زبان خود او نقل میشود. همین ویژگی باعث شده «بابانظر» به یکی از آثار شناختهشده خاطرات شفاهی دفاع مقدس تبدیل شود و حتی در سیزدهمین دوره جایزه کتاب سال دفاع مقدس، در بخش خاطرات دیگرنوشت به عنوان اثر برگزیده انتخاب شود.
چرا کتاب «بابانظر» را بخوانیم؟
• برای آشنایی نزدیک با زندگی و مبارزات شهید محمدحسن نظرنژاد.
• برای شناخت فضای مبارزات پیش از انقلاب و سالهای ابتدایی پس از پیروزی انقلاب.
• برای آشنایی با تجربههای یک رزمنده که بیش از ۱۴۰ ماه در مناطق جنگی حضور داشته است.
• برای خواندن روایتهایی دستاول از کردستان، جبههها و عملیاتهای دفاع مقدس.
• برای دیدن دفاع مقدس از زاویه زندگی و تجربه شخصی یک فرمانده و رزمنده، نه صرفاً از طریق گزارشهای تاریخی.
• برای آشنایی با ابعاد شخصیتی شهید نظرنژاد؛ از روحیه پهلوانی و جوانمردی تا شجاعت و ایثار.
• برای کسانی که به خاطرات شفاهی و روایتهای مستند دفاع مقدس علاقه دارند.
• برای درک بهتر پیوند میان مبارزات پیش از انقلاب، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در زندگی یک رزمنده.
این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟
علاقهمندان به دفاع مقدس: برای کسانی که دوست دارند خاطرات جنگ را از زبان یکی از رزمندگان و فرماندهان آن دوران بخوانند.
علاقهمندان به زندگی شهدا: برای کسانی که میخواهند با زندگی، مبارزات و ویژگیهای اخلاقی شهید محمدحسن نظرنژاد بیشتر آشنا شوند.
جوانان و نوجوانان علاقهمند به تاریخ انقلاب: برای کسانی که میخواهند تاریخ انقلاب و دفاع مقدس را از مسیر یک روایت انسانی و خاطرهمحور دنبال کنند.
علاقهمندان به خاطرات شفاهی: برای خوانندگانی که روایتهای مستقیم و مستند را به کتابهای صرفاً تحلیلی و تاریخی ترجیح میدهند.
علاقهمندان به فرماندهان دفاع مقدس: برای کسانی که میخواهند با یکی از چهرههای شناختهشده جبهه خراسان و تجربه طولانی او در میدان جنگ آشنا شوند.
گزیده ای ازکتاب «بابانظر»:
خمپاره ۱۲۰ داشتیم. ده بیست گلوله زد و آتش آنها ساکت شد. دکتر چمران از اینکه خمپارهها به هلیکوپتر اصابت کنند نگران بود با ساکتشدن آتش تخممرغ آب پز را توی دهانم گذاشتم و با انگشت فشار دادم که پایین برود چمران خندهاش گرفت و گفت: «میجویدید بهتر نبود؟!» :گفتم اینطوری زودهضم نمیشود ممکن است تا دو سه روز دیگر غذا گیرم نیاید. گفت: تو بنا داری تا دو سه روز غذا نخوری؟ اگر این بچهها دو سه روز چیزی نخورند میمیرند.
کتب دیگر انتشارات سوره مهر
